Hoe de omgeving kan bijdragen aan een beter behandelklimaat
Wie aan behandeling denkt, denkt vaak aan begeleiding, therapie en diagnostiek. Maar ook de omgeving waarin mensen verblijven, werken en behandeld worden, heeft invloed op hoe zij zich voelen en gedragen.
Daarom besteedt Trajectum aandacht aan de fysieke leefomgeving. Niet omdat een ruimte er mooi uit moet zien, maar omdat een omgeving rust, overzicht, veiligheid en herkenbaarheid kan ondersteunen.
Meer dan een gebouw
Bij Trajectum verblijven cliënten met een licht verstandelijke beperking en onbegrepen of risicovol gedrag. Voor deze doelgroep kunnen spanning, prikkels en onvoorspelbaarheid een grote rol spelen in het dagelijks leven.
De inrichting van een afdeling heeft daar invloed op. Denk aan overzichtelijke ruimtes, herkenbare kleuren, voldoende daglicht, natuurlijke materialen en mogelijkheden voor cliënten om invloed uit te oefenen op hun eigen leefomgeving. Deze elementen kunnen bijdragen aan een omgeving waarin cliënten zich veiliger en prettiger voelen.
De omgeving als onderdeel van behandeling
Binnen Trajectum zien we de fysieke leefomgeving niet los van begeleiding en behandeling. In ons behandelbeleid is leefklimaat een belangrijke pijler van de behandeling. Naast de manier waarop medewerkers cliënten begeleiden, speelt ook de inrichting van de leefomgeving daarin een rol.
Steeds vaker worden inzichten uit de omgevingspsychologie gebruikt bij de inrichting van afdelingen en leefruimtes. Omgevingspsychologie onderzoekt hoe de gebouwde omgeving invloed heeft op gedrag, beleving en welzijn. Deze kennis helpt om keuzes te maken die aansluiten bij de behoeften van cliënten en medewerkers.
Samen ontwerpen
Bij het ontwikkelen van nieuwe inrichtingsconcepten worden cliënten, begeleiders, behandelaren en anderen betrokkenen actief meegenomen in het proces. Hun ervaringen zijn belangrijk, omdat zij dagelijks gebruikmaken van de ruimtes. Door samen te kijken naar wat werkt en wat nodig is, ontstaat een omgeving die niet alleen functioneel en veilig is, maar ook aansluit bij het dagelijks leven van cliënten.
De ervaringen zijn inmiddels vertaald naar het Interieurhandboek van Trajectum. Daarmee hoeven afdelingen niet steeds opnieuw het wiel uit te vinden. Het handboek biedt verschillende, op elkaar afgestemde stijlen waaruit cliënten en medewerkers samen keuzes kunnen maken. Zo wordt het eenvoudiger om leefruimtes in te richten op een manier die past bij de uitgangspunten van rust, herkenbaarheid en veiligheid.
Leren van de praktijk
Op verschillende locaties binnen Trajectum zijn de afgelopen jaren ervaringen opgedaan met een andere manier van kijken naar inrichting en leefomgeving. Die ervaringen worden gebruikt bij toekomstige verbouwingen, renovaties en nieuwbouwprojecten. Ook zijn de inzichten verwerkt in het interieurhandboek van Trajectum.
De fysieke omgeving lost geen problemen op en vervangt geen behandeling. Wel kan zij bijdragen aan een leef- en behandelklimaat waarin cliënten zich veiliger voelen, meer rust ervaren en beter tot ontwikkeling kunnen komen.
Lees het artikel hier: Omgevingspsychologie als basis voor een beter behandelklimaat
Facilitair manager Mirjam van der Post (l) en interieurarchitect Anne-Carien KleinJan (r).