ZonMW in gesprek met Trajectum over Blended Zorg

Interview van ZonMW met collega's Anouk Veltmann en Wouter Wolters

Co-creatie als basis voor blended ambulante behandeling bij Trajectum

Co-creatie als basis voor blended ambulante behandeling bij TrajectumTijdens COVID-19 ontstond bij Trajectum de vraag hoe ze in contact blijven met cliënten. De zorgorganisatie voor cliënten met een licht verstandelijke beperking (LVB) en risicovol en onbegrepen gedrag zag in plaats van volledig digitaal te behandelen, veel potentie in een blended behandeling, een combinatie van digitale en fysieke zorg. 

Met de SET-subsidie heeft Trajectum blended zorg opgeschaald in de ambulante zorg. Het digitale aspect van de zorg verloopt via het platform ‘Jouw Omgeving’. Trajectum werkt samen met leverancier SDB Groep en andere zorgorganisaties aan het verder ontwikkelen van geschikte content voor cliënten met een LVB. Programmamanager innovatie bij Trajectum, Anouk Veltmann, en extern programmamanager, Wouter Wolters (Buro Wisselstroom), vertellen hoe de implementatie verliep en welke resultaten al zijn behaald. 

Implementatiesessies zorgen voor een gedragen werkwijze
De overgang naar blended zorg is veelal in co-creatie gegaan. Door de reis van een cliënt binnen de organisatie te doorlopen, heeft het projectteam in het begin veel tijd besteed aan het in kaart brengen van de huidige zorgprocessen en behoeften. Hierdoor ontstond een helder beeld van de huidige processen en welke onderdelen zich leenden voor blended zorg. Op basis hiervan zijn in samenwerking met behandelaren verschillende behandelmodules en hulpmiddelen ontwikkeld die de blended zorg ondersteunen. 

11 Ambulante teams doorliepen vervolgens een implementatietraject. Tijdens 6 sessies werden behandelaren zich bewust van het nut en de noodzaak van blended zorg, leerden ze het platform kennen en deden ze ervaring op met het toepassen van de ontwikkelde behandelmodules en hulpmiddelen. Door blended zorg stap voor stap op te schalen, werd de blended werkwijze geleidelijk ingevoerd en konden behandelaren praktijkervaring opdoen. Wouter vertelt: ‘Daarnaast werden er binnen elk implementatietraject gezamenlijk werkafspraken gemaakt over de inzet van blended zorg. Door de werkafspraken wist iedereen wat er verwacht werd en hadden de teammanagers richtlijnen om op te sturen. Hierdoor ontstond gaandeweg een gedragen werkwijze.'

De maatschappij wordt steeds digitaler, dus ook de zorg. Het is belangrijk dat onze cliënten met deze verandering mee kunnen.
Ook de Raad van Bestuur heeft de beweging naar blended zorg gestimuleerd. Anouk vertelt dat ze een duidelijk standpunt innamen: ‘Het implementatietraject was uitgebreider dan de organisatie gewend was. De Raad van Bestuur zag echter het belang van een gedegen implementatie. Hierna is binnen alle teams de tijd vrijgemaakt om het implementatietraject te kunnen volgen. De Raad van Bestuur stuurde op ‘blended zorg, tenzij’ door de benodigde middelen beschikbaar te stellen en duidelijk te maken dat we met zijn allen deze beweging naar blended zorg maken.’

Blended zorg als maatschappelijke opdracht
Blended zorg sluit aan bij de maatschappelijke opdracht van Trajectum om specialistische zorg voor mensen met een LVB en risicovol en onbegrepen gedrag toegankelijk, doelmatig en van hoge kwaliteit te houden. Daarbij is blended ondersteuning onmisbaar. ‘De maatschappij wordt steeds digitaler, dus ook de zorg. We vinden het belangrijk om onze cliënten hierin te ondersteunen. Zo willen we voorkomen dat de kloof groter wordt tussen mensen die wel en niet digitale zorg kunnen ontvangen’, zegt Anouk.

Uit onderzoek onder cliënten blijkt dat zij met de inzet van blended zorg meer eigen regie ervaren en actiever betrokken zijn bij hun behandeling. Daarnaast levert blended zorg praktische voordelen op, zoals het besparen van reistijd en reiskosten. Behandelaren geven aan dat de digitale communicatie eenvoudig, toegankelijk en veilig is. In plaats van chatten via Whatsapp, kunnen medewerkers nu via het beveiligde platform in contact komen met cliënten. Anouk benoemt ook het belang van informatiebehoud. Ze zegt: ‘Er werd binnen de behandeling veel op blaadjes geschreven en getekend. Eerder ging deze belangrijke ondersteunende informatie vaak verloren. Ook werd veel mondeling besproken, wat verloren ging in het dagelijkse proces. De informatie wordt nu beter vastgelegd, waardoor cliënten altijd toegang hebben en behouden tot de inhoud van hun behandeling. Daarnaast kunnen medewerkers beter op elkaar afstemmen.’ 

Blended zorg opschalen binnen de ambulante zorg
Met de SET-subsidie is blended zorg opgeschaald binnen de ambulante zorg. Alle behandelaren zijn geschoold en hebben een account op het e-Health platform ‘Jouw Omgeving’. Ook is blended zorg in de werkwijze van de ambulante zorg opgenomen. Anouk zegt: ‘We hebben blended zorg op vaste momenten in het proces geïntegreerd, zodat het structureel onderdeel wordt van de werkwijze.’ Met behulp van de SET-subsidie worden 2 zorgprocessen digitaal ondersteund, zijn er 7 e-Health modules en 9 enkelvoudige behandelinterventies ontwikkeld. Tot 1 mei 2025 zijn in totaal 813 accounts geactiveerd: 550 voor cliënten, 178 voor behandelaren en 85 accounts voor naasten.

De rol en blijvende betrokkenheid van de teammanager is cruciaal.
Nu het SET-traject is afgerond, kijken Anouk en Wouter naar de toekomst. Zoals bij elke verandering is het nodig om ervaring op te doen en niet terug te vallen in oude gewoontes. Borging blijft daarom zeker de eerste periode na het implementatietraject een aandachtsgebied. Wouter: ‘Wij als programmamanagers zijn voor teams voorbijgangers. Wanneer wij klaar zijn met het implementatietraject wordt de rol van de teammanager en aandachtsfunctionaris extra belangrijk. Zij hebben het beste zicht op de behandelaren, het team en de ontwikkelingen in de organisatie. Wel ondersteunen we de teammanagers en aandachtsfunctionarissen met de borging. Zo houden we ook toezicht op de voortgang’.

Blended zorg krijgt een vervolg binnen Trajectum onder de naam ‘Blended zorg Dichtbij & Betrokken’. Dit programma richt zich op de opschaling van blended zorg binnen de intramurale zorg van Trajectum én op de uitbreiding van het digitaal ondersteunen van zorgprocessen in de diagnostische fase. Hiervoor heeft de organisatie een Stimuleringsregeling Technologie in Ondersteuning en Zorg (STOZ) subsidie bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) aangevraagd. Voor deze nieuwe projecten worden de geleerde lessen uit het SET-traject meegenomen. Een van de belangrijkste lessen is dat er genoeg tijd en capaciteit vrijgemaakt moet worden voor implementatie en doorontwikkeling. Zo kunnen medewerkers in co-creatie blijvend bijdragen aan het digitaal ondersteunen van zorgprocessen en krijgt iedereen de ruimte om zich de veranderende processen eigen te maken. 

Resultaten blended ambulant behandelen (BAB)

Meer informatie
Neem voor meer informatie contact op met Anouk Veltmann via aveltmann@trajectum.info of bekijk hier de factsheet met resultaten.